Güncel Haberler:

Kadınların Emek Mücadelesi: 8 Mart

01.03.2017



KADINLARIN YARATTIĞI DEĞER 


Tam 160 yıl önce New York'ta, tekstil işçileri, insani koşullarda yaşamak için iş koşullarını protesto ederek greve gitti. Grev sırasında fabrikanın yanmasıyla 129 kadın işçi hayata veda etti. O günden sonra dünyada kadın emeği mücadelesi giderek büyüdü... 8 Mart 1857'de yanarak ölen işçilerin anısına her yıl bir çok ülkede çeşitli etkinlikler yapılıyor.


Sanayi Devrimi sonrası emeğini sermaye sınıfına satarak karın tokluğuna yaşayan işçi sınıfının ağır çalışma koşulları altında ezilenlerin başında çocuklar ve kadınlar geliyordu. 8 Mart 1857 yılında ABD (Amerika Birleşik Devletleri)'nin New York kentinde 40 bin tekstil (dokuma) işçisi, insani şartlarda yaşamak yani günde 16 saat çalışmanın 10 saate indirilmesi talebiyle büyük bir grev başlattı. İşçi sınıfının ilk toplu ve örgütlü hareketi olan 1848 İşçi Direnişi hareketinin deneyimlerinden faydalanarak...


BİNLERCE İŞÇİ YÜRÜDÜ


Kısa sürede yaklaşık kırk bin işçi fabrikaya kilitlendi. İşçilerin grevini bitirmek ve işçi hareketinin büyümesinin önünde geçmek üzere... Fabrika yandı... İşçiler kaçamadı ve 120 kadın işçi yanarak öldü. Ölen işçilerin cenazesine binlerce işçi katılarak yaşanan katliamı protesto etti. Olayın üstü kapatılmak istenirken polisin sıkı engeline rağmen yaklaşık 10 bin işçi cenazesi omuzlar üzerinde taşıdı....


CLARA ZETKIN'İN BÜYÜK ROLÜ


Alman Sosyal Demokrat Partisi ve işçi sınıfının tanınan isimlerinden Clara Zetkin, 26-27 Ağustos 1910 tarihinde Danimarka'nın Kopenhag şehrinde düzenlenen "Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansı"nda, 8 Mart 1857'de tekstil fabrikası yangınında ölen kadın işçilerin anısına 8 Mart'ın "Internationaler Frauentag" (International Women's Day - Dünya Kadınlar Günü) olarak anılması önerisini getirdi ve öneri itiraz edilmeksizin oy birliğiyle kabul edildi.


BAHARIN GELİŞİYLE KUTLANIYOR


Baharın gelişiyle birlikte ilk yıllar belli bir gün kabul edilememiş olsa da, her yıl Mart ayında kutlanıyordu; ancak tarihin 8 Mart olarak kabul edilmesi ise 1921'de Moskova'da gerçekleştirilen 3. Uluslararası Kadınlar Konferansı'nda (3. Enternasyonal Komünist Partiler Toplantısı) gerçekleşti. Burada günün adı "Dünya Emekçi Kadınlar Günü" olarak belirlendi. 


ÖLEN İŞÇİLERİN ANISI BELİRTİLMEMİŞ


Birinci ve özellikle ikinci dünya savaşı yıllarında bazı ülkelerde anma veya kutlamalar yasaklansa da, "Dünya Emekçi Kadınlar Günü", 1960'lı yılların sonunda ABD'de gerçekleşen çeşitli gösterilerde anılmaya başlayınca diğer ülkelerde de daha güçlü bir şekilde gündeme geldi. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 16 Aralık 1977 tarihini 8 Mart'ın "Dünya Kadınlar Günü" olarak anılmasını kabul etti. Bununla birlikte Birleşmiş Milletler'in resmi internet sayfasında, günün tarihine ilişkin bölümde anmanın New York'ta ölen kadın işçilerin anısına yapıldığı yazılmamıştır.


TÜRKİYE'DE 8 MART DÜNYA EMEKÇİ KADINLAR GÜNÜ 


Türkiye'de 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü ilk kez 1921 yılında "Emekçi Kadınlar Günü" olarak kutlanmaya başlandıysa da yaklaşık 50 yıl sonra, 1975 yılı ve sonrası daha yaygın, kitlesel olarak kutlandı, kapalı mekanlardan sokaklara taşındı...


TAM 33 YILDIR KESİNTİSİZ SÜRÜYOR


"Birleşmiş Milletler Kadınlar On Yılı" programından Türkiye'nin de etkilenmesiyle, 1975 yılında "Türkiye 1975 Kadın Yılı" kongresi yapıldı. Eylül 1980 darbesinin ardından cunta yönetimi dört yıl süreyle herhangi bir kutlama yapılmasına izin vermedi. 1984'ten itibaren her yıl çeşitli kadın örgütleri tarafından "Dünya Emekçi Kadınlar Günü" kutlanmaya devam edilmektedir.


Kadın hakları mücadelesinde 1975 yılı büyük önem taşır... Birleşmiş Milletler 8 Mart Gününü "Dünya Kadınlar Günü" olarak kutlamaya başladı. İki yıl sonra 1977'de, Birleşmiş Milletler genel toplantısında kadın hakları, uluslararası barış günü olarak kabul edildi.


8 Mart'ın Dünya Kadınlar Günüolmasını sağlayan tarihteki bazı önemli olaylar:


1857 New York: Kadınlar 12 saatlik günlük çalışma saatine, düşük ücrete karşı yürüyüşler yaptılar. Polis tarafından dağıtıldılar.


1908 New York: 15.000 kadın daha kısa çalışma saati, daha iyi gelir ve oy hakkı için yürüdü. Doğum izni istediler. Kullandıkları slogan "Ekmek ve Gül" idi. Ekmek yaşama güvencesini, karın tokluğunu, gül ise daha kaliteli yaşamı simgeliyordu.


1909:İlk Kadınlar Günü 28 Şubat'ta kutlandı. Avrupa'daki kadınlar da Şubat ayının son pazar gününü Kadın Günü olarak kutladı.


1910: Clara Zetkin isimli bir Alman sosyalist kadın, kadın Sosyalist Enternasyonali'nde Dünya Kadınlar Günü olmasını önerdi ve kabul edildi.


1911:Kophenhag kararından sonra ilk kez 19 Mart'ta Avusturya, Danimarka, Almanya ve İsviçre'de kutlandı. Yüz binlerce kadın ve erkek değişik aktiviteler yaptılar. Oy verme, seçme seçilme hakları yanı sıra meslek edinme ve mesleki eğitim görme haklarını istediler.


1917: Rus kadınlar "Ekmek ve Barış" için grev yaptılar. Yaşam koşullarının kötülüğünü protesto ettiler. Bu olay 8 Mart'ta olmuştur ve daha sonra bütün Avrupa ülkeleri tarafından da kabul görmüştür.


1977:Birleşmiş Milletler Genel Kurulu "Kadın Hakları ve Dünya Barışı Günü" olarak 8 Mart'ı kabul etti.


Hazırlayan: Mehmet Emin AL

Kaynak: https://tr.wikipedia.org