Güncel Haberler:
Işık TEOMAN

Yazar Biyografisi




Kışın Ada Yazın Yarımada

Belki de yeryüzünde pek rastlanmayan bir doğa olayı gerçekleşiyor; yazın kara ile birleşip bir yarımada görünümü alan belde kışın tadına doyum olmayan bir adaya dönüşüyor.

Dünya milyarlarca yıl önce oluşmaya başlarken, bazı bölgeler, kentler, kasabalar, köyler içindeki tüm canlı ve cansız varlıkları ile birlikte özel olarak yaratılmışlar.  Ben böyle inanıyorum. O bölgeye adım attığınızda büyülenirsiniz, heyecanlanırsınız; doğanın güzelliğine dakikalarca bakar ve içinize sindirirsiniz. Her mahalleyi, her sokağı karış karış gezmek istersiniz. Adeta özümsersiniz. Unutmamak için belleğinize iyice kazırsınız ve bir daha oradan çıkmaması için beyninizin en özel bölgesine alırsınız. O orada yaşamınızın sonuna kadar kalır. Ve bir kez daha gitmek istersiniz. Ama bu belki de mümkün olmaz. Onun için yardımımıza fotoğraf makineleri yetişir. Güzellikleri ölümsüzleştirir. İnsanın içinde bir burukluk bırakmasına karşın, hatıraları canlandırır.

Bursa-Karacabey - Gemlik-İznik
Biz de öyle yaptık. Uzun bir yolculuk güzergahı belirledik.. Ege Bölgesi’nden oldukça uzaklaştık. Kuzeye doğru, hatta biraz kuzey-doğu da diyebiliriz. Uzun yolculuklar yorucudur. Gidişi keyifli, dönüşü zahmetli olur. Ama görüp gezdiğiniz yerleri epey bir süre aklınızdan çıkaramazsınız. Aktif gazetecilik yaptığım yıllarda, oldukça uzun gezilere çıktım. Bir haftalık, on günlük ve on beş günlük. Kimi yorucu, kimi zevkliydi haber malzemesi açısından. Neyse tüm bunlar bir yana mesleğim gereği yıllardır gezip dolaşmama karşın; Bursa-Karacabey-Gemlik-İznik bu bölgelere de gittim, ama hep transit geçişler yaptım, kalıcı olamadım.

İzmir gevrekli kahvaltı
Bunu, kentlerin bağrını aralayıp içine biraz girince daha iyi anlıyorsunuz.  İznik Gölü’nü hedef seçtik Yine çadırlarımızı otomobilimize yükledik. Cumartesi sabahı erkenden buluştuk. Saruhanlı yolu üzerinde salaş bir kahvehanede çaylarımızı yudumlayıp, boyoz ve İzmir gevreği ile nefis bir kahvaltı ettik. Balıkesir’i geçtikten sonra 90 kilometre kadar yol almıştık ki, yolun sağ tarafında güneş ışıklarıyla parıldayan Uluabat Gölü’nü izliyorum ve o sırada gözüme bir levha ilişti.

Gölyazı Belediyesi - Ağlayan Çınar
Arkadaşlara bu bölgeye mutlaka girmemiz gerektiğini söyledim. Ve geri manevra ile Gölyazı beldesinin yoluna giriş yaptık. İyi ki, dönüş yapmışız. Gölyazı (Apollania) tabelasını okuyup sağa dönerek, 5 km. kadar içeri zeytin bahçeleri arasından nefis bir yolculuk yaptık. Binlerce yıl önce kurulmuş antik bir kente adım attık. Beldenin hemen girişinde sadece dört duvarı kalmış ama görkemli bir kilise binası göze çarpıyor. Daha sonra,19. yüzyılda yörede yaşayan Rumlar tarafından yapımına başlanan ancak bitirilemeden mübadele nedeniyle inşaatı yarım kalan kilisenin daha sonraki yıllarda yıldırım düşmesi sonucu geçirdiği yangında çatısının yandığını öğreniyoruz.

Leylekler yaşamın ayrılmaz bir parçası
Kilisenin hemen önünde aydınlatma direğinin tepesine yuvasını yapan leylek hoş bir görüntü oluşturuyor. Antik kente ait mimari kalıntılar yüzeyde kaldığı ölçüde görülüyor. Bölgeden çıkarılan eserler Bursa Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyormuş. Beldeyi mahalleleri ve sokakları adım adım  gezmeyi ihmal etmedik. Kentin bulunduğu yarımadanın en dar kısmında savunmayı kolaylaştırmak amacıyla bir kale, bir de doğal eğim kullanılarak tiyatro kurulmuş. Ancak bunlardan günümüze sadece blok taşlar kalabilmiş. Yine de yerleşim 800 metre uzunluğundaki surların içine yapılmış.

Kışın ada, yazın yarımada
Kış mevsimiyle birlikte gölün suyunun yaklaşık dört metre civarında yükseldiğini öğreniyoruz. Yüzlerce dönüm arazinin sular altında kalması nedeniyle beldede bulunan iki mahalleyi birbirine bağlayan köprü geçişi sağlıyor. Belki de yeryüzünde pek rastlanmayan bir doğa olayı gerçekleşiyor; yazın kara ile birleşip bir yarımada görünümü alan belde kışın tadına doyum olmayan bir adaya dönüşüyor.

Ramsar alanı
Bu doğa harikası bölgede gezdiklerimiz ve öğrendiklerimiz karşısında daha da bir keyif almaya başladık. Doğal miras olarak Uluabat Gölü Ramsar alanı ilan edilmiş. Çok sayıda ve türde kuş Uluabat Gölü'nde üreyip, konaklıyor. Kuş gözlemek amacıyla yöreye pek çok yabancı turist geliyormuş.1998 yılında Uluabat Gölü’nde üreyen kuşların sayımı yapılmış ve sonuç gerçekten çok sevindirici çıkmış. 823 çift Küçük karabatak, 660 çift Bıyıklı sumru, 32 çift Pasbaş pakta, 109 çift Alaca balıkçıl, 48 çift Kaşıkçı ve 105 çift Gece balıkçı kayda geçilmiş.

Balıkçılık
Beldenin en önemli geçim kaynağı balıkçılık. Göl kenarında onlarca kayık var. Gençler, yeni ağlar örüyor, eskilerini onarıyor. Gençler mutlaka balık yememizi öneriyor. Kent içinde birkaç lokanta var. Ama sanırım en önemlisi 725 yaşındaki çınar ağacının altındaki lokanta. Öğlen yemeğini nerede yiyelim düşüncesiyle hareket ederken, “neden balık yemeyelim” diye tartıştık ve Turna balığı yemekte karar kıldık.. Gölün hemen dibinde Ağlayan Çınar’ın altına yerleştirilmiş masalardan birine oturduk. En lezzetli olduğunu öğrendiğimiz turna balığını ısmarladık. Afiyetle midelerimize indirdik. Birçok kez tatlı su balığı yedim. Ancak turna balığı gerçekten lezzet olarak diğerlerinden çok farklı.

Ağlayan Çınar
725 yaşındaki bir çınar ağacının ağlamasını önce garipsedik. Balıklarımızı yerken, lokantanın sahibi gelip gidenlere çınar ağacının ağlamasıyla ilgili öyküyü anlatıyor. Gerçekten de ağacın hemen üstünden kırmızıya çalan bir akıntı var. Sanırım, ağacın kökleri bunu bir su akıntısından alıyor ve dalların arasında bir şekilde yeryüzüne indiriyor. Ama görülmeye değer. En güzeli de 725 yaşındaki bir çınar ağacının altında karın doyurmak. Çınar ağacı, yüzlerce yıldır gölgesinde farklı ırktan ve dinden insanları ağırlamış. Dili, dini, ırkı ve kimliği ne olursa olsun, her gelene ulu gövdesinden fışkıran kudretli dallarıyla mutlaka bir gölge ayırmış. Savaşlara, barışlara, güzelliklere, kötülüklere, doğumlara ve ölümlere tanıklık etmiş. Lokantadan ayrılırken; çınar ağacına “nice yıllara” demeyi ihmal etmedik.

Öykü bu ya!
Çok önceleri, Marmara Denizi'nin güneyinde bulunan Odryses (Mustafa Kemal Paşa) Çayı, Bandırma'dan denize dökülürmüş. Bugünkü Apolyond (Ulubat) Gölü de bulunmuyormuş. Bu gölün olduğu yerde Apollonya Krallığı, Mustafa Kemal Paşa'nın bulunduğu yerde de Melde Krallığı bulunmaktaymış. Apollonya kralının çok güzel bir kızı varmış. Mustafa Kemal Paşa'da bulunan Melde Kralı, oğluna bu kızı istemiş. Ancak kızın gönlü olmadığı için varmamış bu prense. Kral, bir tepe üzerinde saray yaptırarak, orada saklamış kızını. Bunun üzerine kızan Melde Kralı: " Ben size öyle bir felaket vereyim de sizi su ile boğayım" demiş. Odryses (Mustafa Kemal Paşa) Çayı’nı Apollonya kentinin bulunduğu topraklara doğru çevirivermiş. Irmak, tüm Apollonya topraklarını sular altında bırakmış. Apollonya kenti ile, prensesin bulunduğu sarayın çevresi sularla çevrili birer ada olarak kalmış. Apolyond (Uluabat) Gölü de işte böyle oluşmuş.




12.06.2016