Güncel Haberler:

Serdar Özkök: "Bronzlaşırken Kanser Riskine Dikkat!"

21.07.2016

Röportaj: Seher DENİZ



Ege Şehir Hastanesi Yönetim Kurulu Başkanı, Ege ÜTF Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Prof. Dr. Serdar ÖZKÖK;

kadınların kanserlerle ilgili merak ettiği soruları cevapladı.

Özellikle açık cilt rengine sahip olanlar, çillenmeye yatkın olanlar, renkli gözlüler dikkat! Korumasız güneşe çıkmayın!


Kadınlarda en sık karşılaştığımız kanser türleri nelerdir?

Kadınlarda en sık görülen kanser tipi meme kanseridir. Meme kanseri özellikle sosyokültürel düzeyi yüksek toplumlarda daha sık karşılaşılmaktadır. Günümüzde eğitim seviyesinin artması ve mamografik görüntülemeler ile taramalardaki başarılar erken evre meme kanserinin daha sık tanı almasını sağlamıştır. 


Hangisi daha tehlikeli; meme kanseri, rahim kanseri, cilt kanseri?

Öncelikle bu kanser tipleri arasında hangisi daha tehlikelidir sorusuna cevap verme yerine hangisi en az tehlikelidir onu belirtmek daha doğru olacaktır. Bu üç kanser tipinden melanom dışı cilt kanseri daha az tehlikelidir. Sık karşılaşılır ama yavaş seyreder ve kolay tedavi edilir. Diğer iki kanser tipine dönecek olursak; ikisi arasında tehlikeli olanı saptamak konusunda en net cevap ileri evre ise her ikisi de tehlikelidir şeklinde olmalıdır. Meme kanseri tedavisinde hem erken tanı imkânı hem de akıllı hedefe yönelik tedavilerin gündeme gelmesi yaşam sürelerini belirgin etkilemiştir. Diğer taraftan Ketem tarafından yürütülen Pap Smear yöntemi ile Rahim Ağzı kanseri de erken tanı aldığında Radyoterapi, Kemoterapi uygulamaları ile çok başarılı bir şekilde tedavi edilebilmektedir.


Malum, yaz aylarındayız, yazın özellikle deniz kenarında bronzlaşmak için güneşleniyoruz.  Fazla güneşte kalmak Cilt Kanserine yol açabilir mi?

Kesinlikle çok önemli bir konu. Cilt kanserinde en önemli nokta cildin zararlı güneş ışınlarına direk ve uzun süre maruz kalmasıdır. Güneşin ultraviole A ve ultraviole B ışınlarının kanser yapıcı etkileri bilinmektedir.  Günümüzde ozon tabakasında oluşan hasarlar nedeni ile güneş ışınları daha dik gelmektedir. Güneş ışınlarının en dik olduğu saatlerde (öğleden sonra saat 16:00 ya kadar) korumasız Güneş'e çıkılmaması gerekmektedir. Özellikle açık cilt rengine sahip olanlar, çillenmeye yatkın olanlar, renkli gözlüler bu konuda daha dikkatli olmalıdır. Hassas cilde sahip olanların kış aylarında bile güneş koruyucu krem kullanmalarının cilt hastalıklarına karşı koruyucu olduğu gösterilmiştir. Solaryum da bronzlaşmak amacıyla kullanılmakta ve deri kanseri riskini arttırmaktadır.


Özellikle yüzünde çiller olan bir bayanın en büyük kâbusudur Cilt Kanseri. Böyle yüzünde çiller olan bir bayanın güneşe çıkması riskli midir?

Çiller genellikle açık ten renginde olan kişilerde görülmektedir.  Açık ten rengindekiler güneşe karşı daha hassas olabilmektedirler. Çilleri olan kişilerin hem çillerinin artmaması ve koyulaşmaması hem de deri kanserinden korunmak için düzenli olarak güneş koruyucu kullanmaları gerekmektedir


 

Cilt Kanserlerinden korunmak için nelere dikkat etmeliyiz?

Etkin güneşten korunma uygulamalıyız.  Saat 10 ile 16 arasında denize gitmemeli,  gittiğimiz zamanlarda en az 30 koruma faktörlü güneş koruyucuyu; güneşe çıkmadan 15-20 dakika önce sürmeli,  3-4 saatte bir tekrarlamalıyız. Güneşin zararlı ışınları şemsiyeden geçebilmekte,  kumdan ve sudan yansıyabilmekte, suyun 2 metre altına kadar inebilmektedir.  Güneş koruyucular suyla temasla ve havluyla silinmekle çıkabilmektedir. Bu nedenle denize veya havuza girildikten sonra tekrar sürülmelidirler. Özellikle çocuklar öğlen saatlerinde denize veya havuza götürülmemeli, güneş koruyucu sürülmesine izin vermiyorlarsa şapka, T-shirt ve uzun kıyafetlerle korunmalıdırlar.  Çocuklar  ve erişkinler D  vitamini  üretimi  için saat 10  dan önce ve 16  dan sonra bir  süre güneşlenmelidir,  ancak bu da abartılmamalı çocuğun  güneşten  tam  korunması   D vitamini  eksikliği yapabilmektedir.


Güzelliğine önem veren kadınlarımız, her ay düzenli olarak saç bakımları yaptırıyor, saçlarını boyuyor. Merak edilen bir soruyu sormak istiyorum; Saç boyatmak kansere neden olabilir mi?

Saç boyaları ile herhangi bir kanser tipi arasında direk bir ilişki gösterilememiştir. Yine de organik boyaları tercih etmek ve içeriği bilinen ürünlerin kullanılmasında yarar vardır.



Rahim Ağzı Kanseri ve Cinsellik



Bayanların bir korkulu rüyası da Rahim Ağzı Kanseri. Günümüzde örnekleri ile sıkça karşılaşıyoruz. Peki rahim ağzı kanserine neden olan şeyler nelerdir?

Rahim ağzı kanseri, üreme çağındaki kadınlarda sık karşılaşılan bir kanser tipidir. En çok HPV ile ilişkisi bilinmektedir. Buna yönelik aşısının geliştirilmiş olması ve jinekologlar tarafından rutin kullanımı önemli bir gelişmedir. Cinsel ilişkiye başlama yaşı, sık partner değiştirme ve multiple partner risk faktörlerinden sayılmaktadır.


Rahim Ağzı Kanseri sadece evliklilerde mi görünür yoksa bekârlarda da sıkça karşılaştığınız oluyor mu? Cinselliğin rahim kanserine herhangi bir etkisi var mı?

Evlilerde görülebildiği gibi bekâr kadınlarda da sıklıkla izlenebilir. Cinsellikle ilişkisi bir önceki soruda da belirtildiği gibi erken cinsel hayata başlanması, korunmasız ilişki, farklı partnerler şeklinde sayılabilir.



Diyabet ve tansiyon hastaları Meme Kanserinde dikkat!



Gelelim, 8 kadından 1'nin başına gelen Meme Kanserine... Özellikle fazla kilolar meme kanseri için bir risk faktörü müdür? Bayanların diyet ya da spor yaparak, kilo alıp vermelerinin kanser üzerinde herhangi bir etkisi var mı?

Fazla kilo, her açıdan önemlidir. Diyabet, tansiyon, kalp ve damar hastalıkları yanında meme ve endometrium kanseri için risk faktörü kabul edilebilir. Meme kanserinin hormonlarla ilişkisi kanıtlanmıştır. Erken adet görmek ve geç menopoza girmek yani kadınlık hormonlarına çok maruz kalmak risk faktörüdür. Postmenopozal kadınlarda yumurtalıklardan salgılanması gereken hormonlar yağ dokusundaki enzimin aktivasyonu ile gerçekleşeceğinden bu grup kişiler için diyet yapılması, aşırı kilo almaktan kaçınılması önemlidir. Kilo alıp vermelerin kanserle direkt ilişkisi gösterilememiştir.


Doğum kontrol hapı, bayanlarda karşılaşılan bu kanserler için de bir risk faktörü müdür sizce? Herhangi bir etkisi var mı?

Doğum kontrol hapları ile meme kanseri ilişkisi çok araştırılmıştır. Geçmiş dönemlerde, doğum kontrol haplarının ve tüp bebek yöntemlerinin meme kanserine yatkınlığı attırdığı konusu çok konuşulmuştur. Ancak bu konuda risk olduğunu ispatlayan net veriler mevcut değildir. Öte yandan, meme kanserli kadınlarda menopoz bulgularını hafifletmek için hormon tedavisinin kullanılması önerilmemektedir.


Kadınlara kanserden korunmak için günlük yaşamda dikkat etmesi gereken önerileriniz var mı?

Kanser konusunda sadece kadınların değil tüm toplumun dikkat etmesi gereken en önemli konusu sigara içiciliğidir. Kanser ile ilişkisi bu kadar net gösterilmiş bir faktör varken biz doktorların en önemli görevi sigara konusunda bilinçlenmeyi sağlamaktır. İkinci bir konu, güneş ışınlarından korunmak ve pasif hayattan daha aktif dinamik bir hayata geçmektir. Beslenmemizde organik, mevsimine göre ve kararında beslenmek, en güzeli de Akdeniz usulü doğal beslenmek önerilebilir.

Diğer taraftan kendi kendine meme muayenesinin öğrenilip yapılması, meme kontrollerine uyulması, smear tetkiklerinin yaptırılması erken tanı konusunda çok önemlidir.


**Dr. Serdar Özkök kimdir?

İlk, orta ve lise öğrenimimi İzmir’de tamamladıktan sonra 1978 yılında girdiği Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi’nden 1984 yılında mezun oldu. Mecburi hizmet ve askerlik görevlerinden sonra 1989 senesinde aynı Üniversitenin Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalında asistanlığa başlayıp, 1994 senesinde uzman, 1998 senesinde Doçent ve 2004 senesinde Profesör ünvanını aldı. Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan Mayo Klinikte 1999 yılında 3 ay misafir öğretim üyesi olarak bulundu. Onkoloji alanında çok sayıda çalışması, yayını ve kitap bölümü yazarlığı bulunmaktadır.

Türk Akciğer Kanser Derneği kurucusu ve kurucu Yönetim Kurulu üyeliği yaptı.

Onkoloji alanında birçok kongrenin düzenleme kurulunda görev alıp kongre ve bilimsel kurulu sekreterliği ve 8. Ulusal Onkolojik Çalışmalar Çalıştayı ve 12. Ulusal Radyasyon Onkolojisi Kongresinde Başkanlık yaptı.

T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanlığı Radyasyon Güvenliği Alt Kurulu ve Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Kanser Çalışma Grubu üyesidir

Türk Radyasyon Onkolojisi Derneğinin 2012 -2014 arası Başkanlık Yardımcılığını ve 2014’ den itibaren Başkanlık görevini, T.C. Sağlık Bakanlığı Tıpta Uzmanlık Grubu Müfredat Hazırlama Komisyonu (TUKMOS) Radyasyon Onkolojisi Çalışma Grubu Başkanlığı, Türk Onkoloji Grubu Derneği Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılığı, yapılacak olan Kongresi, 5. Disiplinler arası Üroonkoloji Kongresi ve 22. Ulusal Kanser Kongresi Başkanlığı görevlerini yürütmektedir. Halen Ege ÜTF Radyasyon Onkolojisi Anabilim dalında Öğretim Üyeliği ve Onkomer Onkoloji merkezinde kısmi statüde çalışmaktadır.