Güncel Haberler:

Şişmanlık, Kaderiniz Değil!

28.02.2017

Op. Dr. Özgün AKGÜL

ÖZEL EGE ŞEHİR HASTANESİ

Genel Cerrahi Uzmanı 

Obezite ve Diyabet Cerrahisi


Obezite Nedir?

Dünya Sağlık Örgütü'nün yaptığı tanıma göre obezite “Vücutta sağlığı bozacak ölçüde anormal ve aşırı yağ birikmesidir”. Obezitenin temelini oluşturan ana unsur vücuttaki kalori dengesinin bozulmasıdır. Harcanandan daha fazla alınan kaloriler yağ hücrelerinde depolanır. Bu depolama işlemi belli bir boyuta ulaşınca obezite ortaya çıkar. Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için en önemli sağlık sorunlarından biridir. Şehir hayatının getirdiği hareketsiz yaşam ve yüksek kalorili beslenme, vücuttaki kalori dengesini alt üst etmektedir. Bu da obezite hastalığının kontrolsüz bir şekilde artmasına yol açmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü’nün 2014’te yaptığı araştırmaya göre dünyada 600 milyondan fazla erişkinin obezite hastası olduğu tespit edilmiştir. Beş yaş altındaki çocuklarda ise bu sayı 41 milyonun üzerinde. Gelecek nesili bekleyen obezite tehlikesi giderek artmakta. Ülkemizde ise yapılan çalışmalarda 15 milyondan fazla (%31,2) obezite hastası olduğu tahmin edilmektedir. Yani her 5 erkekten 1'i, her 5 kadından 2'si obezite hastasıdır.


Obezite nasıl hesaplanır, kimler obezdir?

Obezite, vücut kitle indeksi (VKİ) adı verilen bir formülle hesaplanır. Ağırlığın, boyun metre cinsinden karesine bölünmesiyle VKİ değeri belirlenir. Buna göre şu değerler geçerlidir;

VKİ (kg/m2) Sınıflandırma
<18,5 Düşük kilolu
18,5-24,9 Normal kilolu
25-29,9 Fazla kilolu
30-34,9 1. derece obez
35-39,9 2. derece obez
40-49,9 3. derece obez (Morbit obez)


Obezite nasıl bir hastalıktır, nelere yol açar?

Eski çağlarda zenginliğin, refahlığın simgesi olduğu düşünülen obezite, günümüzde tedavi edilmesi gereken kronik bir hastalık olarak kabul edilmiştir. Önlenebilir ölüm nedenleri arasında sigaradan hemen sonra gelmektedir ve yakında sigarayı geçeceği tahmin edilmektedir. Vücuttaki aşırı yağ dokusu, oluşturduğu fiziksel etkiler ve ürettiği hormonlar nedeniyle vücudun dengesini bozarak pek çok hastalığa zemin hazırlar. 



Obezitenin Sebep Olduğu Bazı Hastalıklar

Tip 2 Diyabet

Tüm dünyadaki Tip 2 diyabetlilerin %80'i obezite hastasıdır. Vücut kitle indeksi 35 ve üzerinde olan obezite hastalarında diyabet gelişme riski normal kilolulara göre 42 kat daha fazladır.

Hipertansiyon

Obezite hastalarında zayıflamanın kan basıncına etkisi tansiyon ilacına yakındır.

Derin Ven Trombozu (Bacak damarlarında pıhtı oluşması)

Kalp Damar Hastalıkları

Uyku apnesi (Uyurken nefes durması)

Nefes darlığı

Kolesterol yüksekliği

Yumurtalık kisti

Reflü

Safra taşı

Mide Fıtığı

Karaciğer yağlanması

Kalın bağırsak kanseri

Hemoroid

Eklem rahatsızlıkları

Sinir sıkışması

İdrar kaçırma

Cinsel sorunlar

Zor gebelik

Meme kanseri

Erkeklerde meme büyümesi

Depresyon

Horlama

Sırt ağrıları

Psödotümör serebri (Beyinde yalancı tümör oluşması)

Sosyal sorunlar (İş bulmada zorlanma, arkadaş ortamlarından dışlanma, tek başına kalma)

Yaşam kalitesinde bozulma

Ölüm riskinde artma (Normal kilodaki yaşıtlarına göre ortalama 10 yıl daha az yaşam)


Obezite Tedavisinin Amacı Nedir?

Obezite sadece estetik bir sorun değil, yaşamı tehtit eden ciddi bir hastalıktır. Gerçekçi bir vücut ağırlığı kaybı hedeflenmeli, obeziteye ilişkin hastalık ve ölüm risklerini azaltılmalı, bireye yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı kazandırılıp ve yaşam kalitesini yükseltilmelidir.


Obezitenin Tedavisi Nasıl Yapılır?

Obezitenin çeşitli tedavi yöntemleri vardır.

• Beslenme (diyet) tedavisi

• Egzersiz tedavisi

• Davranış değişikliği tedavisi

• Cerrahi tedavi

Obezitenin birinci basamak tedavisi diyet ve egzersizdir. Hastanın sağlığını bozmadan kalori alımı azaltılır ve egzersiz yaptırarak kalori harcaması arttırılır. Sonraki aşamada davranış değişikliği eklenir. Hastanın kullandığı tabak çataldan tutun, yemek süresi, nerede ve kimlerle yediğine kadar günlük hayatı incelenerek düzenlemeler tavsiye edilir. Bu aşamaları uygulamasına rağmen başarılı olamayan hastalar için cerrahi tedaviler gündeme gelir.


Hangi hastalar ameliyata uygundur?

Obezite hastalığında, belli şartlar oluştuğunda hasta cerrahi tedaviye yönlendirilir.

• Diyet ve egzersiz tedavisine rağmen kilo verememiş olan,

• VKİ 40’tan büyük olan (Morbid obezite hastası olanlar),

• VKİ 35-40 arasında (2. Sınıf obezite hastası) olup ek hastalığı olan,

• 18-65 yaş aralığında olan,

• Obeziteye bağlı ek rahatsızlığı olan hastalara uygulanabilir.


Hangi hastalara ameliyat uygulanamaz?

• Psikiyatrik rahatsızlığı olanlar (Hastayla iletişim kurmakta güçlük yaşanır, tavsiyeleri uygulayamaz.)

• Şekerli gıdalar tüketmeyi seven (Cerrahi tedavi sonrası başarı şansı düşük olur.)

• Alkol ya da madde bağımlılığı olan,

• Kanser hastalığı olan,

• Genel anestezi alamayacak olan,

• Tedavi edilmemiş mide hastalıkları olan hastalara uygulanmamalıdır.


Ameliyat olmayı düşünen hastaları neler bekliyor?

Obezite hastalarımız ameliyat için görüşmeye geldiklerinde hastanın hikayesi dikkatlice incelenir. Fizik muayenesi ve tetkikleri ile değerlendirilerek hastayla birlikte en uygun cerrahi yöntem belirlenir. Ameliyat öncesi muhakkak endoskopi ile mide ve oniki parmak bağırsağı değerlendirilir. Ameliyata engel bir durum tespit edilmezse ameliyat günü belirlenir ve öncesinde neler yapması gerektiği anlatılır.

Ameliyat günü geldiğinde hasta özel odasına alınır ve hazırlanır. Ameliyathanede anestezi işlemleri uygulandıktan sonra belirlenen cerrahi işleme başlanır ve birkaç saat içinde hasta yatağına alınır. Yoğun bakım ihtiyacı genellikle gerekmez. Ortalama 3 saat sonra, anestezinin etkisi geçince, hasta ayağa kaldırılır ve yürütülür. Kişisel ihtiyaçlarını karşılayabilir hale gelir. Obezite ameliyatlarının en büyük avantajı laparoskopik yöntemle (yani karın açılmadan, 0,5-2 cm genişliğindeki 4-5 adet delik kullanılarak) gerçekleştirildiği için, ameliyat sonrası çok daha az ağrı duyulur. Hasta kısa sürede normal hayatına dönebilir. Operasyondan sonra yaklaşık 3 gün hasta misafir edilir. Ameliyat sonrası dikkat etmesi gereken hususlar hatırlatılır ve bu bilgiler yazılı olarak hastayla paylaşılır. Diyetisyen detaylı bilgiler verir. Taburcu olduğu gün reçete verilirken kontrol randevuları ayarlanır.

Hasta evindeyken bile takip altında tutulur. Düzenli aralıklarla hastalarla iletişime geçilir. Kontrollere geldiğinde kan tahlilleri istenir. Gerek görülürse takviye yapılır.   


           

Obezite tedavisinde uygulanan yöntemler nelerdir?

Mide balonu: VKİ değeri 30-35 arasında olan ameliyata uygun olmayan hastalarda kilo kontrolünü sağlayan bir yöntemdir. Endoskopik olarak mide içine özel bir balon bırakılmaktadır. 6 ay ya da 1 sene boyunca mide içinde yer kaplayarak hastanın daha az beslenmesini sağlar. Süresi bitince tekrar endoskopi ile çıkartılır. Diğer bir hasta grubu ise VKİ 50 ve üzeri olan hastalardır. Bu hasta grubunda ise cerrahi riski azaltmak için tercih edilebilir.

Tüp Mide (Sleeve Gastrektomi): Ülkemizde ve Avrupa’da en çok tercih edilen obezite ameliyatı yöntemidir. Midenin yaklaşık %75-80'i laparoskopik yöntemle kesilerek çıkartılır. Mide tüp şeklini alır. Anatomi değişmediği için kolay ve fizyolojik bir ameliyat yöntemidir. Bu ameliyatta iştah hormonu olarak da bilinen Ghrelin hormonunun üretildiği mide bölümü büyük ölçüde çıkarıldığı için hastaların acıkma hissi azalır.

Gastrik baypass: Uzun zamandır uygulanan ve Amerika'da en çok tercih edilen ameliyat yöntemidir. Özellikle VKİ değeri 50'nin üzerinde olan hastalarda tercih edilir. Çok küçük bir mide bölümü bırakılır ve ince bağırsakla birleştirilir. Hem gıda girişi azaltılır hem de vücuda alınan kalori miktarı azaltılmış olur. Daha hızlı kilo verme sağlar. Teknik olarak tüp mideye göre daha zor bir ameliyattır. Hastalar ameliyat sonrası vitamin ve mineral eksikliği açısından yakın takip edilmelidir.

Gastrik mini baypass: Gastrik baypass'a göre daha kolay ve daha az yan etkileri olan bir yöntemdir. Diğer ameliyatlar gibi laparoskopik olarak gerçekleştirilir.

Obezite, çağımızın vebasıdır. En iyi tedavisi, oluşmadan önlemektir.



Biyografi:

Op. Dr. Özgün Akgül, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 2007 yılında bitirdikten sonra İzmir Kâtip Çelebi Üni. Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği'nde ihtisas eğitimine başlamış ve 2014 yılında Operatör Doktor olmuştur. Uzmanlığını aldıktan sonra Bornova Türkan Özilhan Devlet Hastanesi'nde 2016'ya kadar çalışmış, daha sonra Kordon Obezite Merkezi'nde görev almıştır. Türk Cerrahi Derneği, Metabolik Cerrahi Derneği ve Ulusal Endoskopik Laparoskopik Cerrahi Derneği üyesidir. Şu anda Özel Ege Şehir Hastanesi'nde hastalarına hizmet vermektedir.