Güncel Haberler:

Tarihte Kasım Ayı

01.11.2017



Tarihte Kasım Ayı

“Hâkimiyet milletindir.”

30 Kasım 1925 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi kürsüsünün arkasına asılan bu yazı, bir milletin kurtuluşunun ve özgürlüğünün başlığıydı. Ve o millet, kurtuluşunun önderi Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk’ü soğuk bir kasım sabahında kaybetti. O yüzdendir, kasım ayı gururla hüznün harmanlandığı bir aya dönüştü bizim için. Dokuzu beş geçe çalan o siren sesinde diktik, hüzün başımızı eğdiremedi. Çünkü bir yas değildi, en güzel hatıraydı, sevgiydi, hiç sönmeyecek bir özlemdi.


Kasım güzün son zamanları, kışa hazırlıktır. Tarih de kasım ayında yeniliklere gebe olmuştur. Kasımın ilk gününün ayrı bir önem taşımakta tarih sayfasında… 1 Kasım 1604’te Shakespeare’in Othello adlı eseri ilk kez Londra’da sahnelendi, İzmir’in ilk kulübü Karşıyaka Spor Kulübü 1 Kasım 1912’de kuruldu. Yine 1 Kasım 1928’de Türkiye Cumhuriyeti Latin Alfabesi'ne geçti, 1954’de Cezayir Bağımsızlık Savaşı başladı, 1962’de o zaman dağılmamış olan Sovyetler Birliği Mars’a ilk rozeti fırlattı, 1998’de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kuruldu. Tarihteki ilk hava saldırısı da 1 Kasım 1911’de gerçekleşti, İtalya Trablusgarp’ta Osmanlı’ya karşı hava saldırısı düzenlemişti.

“Bir ulusun yeni değişikliğinde ölçü, musikide değişikliği kavrayabilmesidir.”






-Mustafa Kemal Atatürk, 1 Kasım 1934

25 Kasım 1958’de Ahmet Adnan Saygun’un bestelediği Yunus Emre Orotoryosu New York’ta seslendirildi. Halk Ozanlarımız’dan Aşık Mahsuni 17 Kasım 1940’da dünyaya geldi.



Gazne Hükümdarı Gazneli Mahmut, Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman, Genç Osman ve şu an Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nı sürdüren Yılmaz Büyükerşen Kasım ayında doğmuştur. 5 Kasım 2006’da ise eski Başbakanımız Bülent Ecevit’i kaybettik.





5 Kasım 1934’te Devlet Tiyatroları kuruldu. Kasım ayında doğan sanatçılarımız Metin Akpınar, Erdil Yaşaroğlu, Vahi Öz, Sait Faik Abasıyanık, İlhan Berk, Ediz Hun, Reşat Nuri Güntekin, Ayşen Gruda, Perran Kutman iken; Yahya Kemal Beyatlı, Nejat Uygur, Erol Taş, Divan Edebiyatı şairi Baki, Suat Taşer, İsmail Dümbüllü, Gönül Ülkü Özcan vefat eden sanatçılarımızdandır…






Türk Milletinin hem acısı hem de zaferi olarak anılan Çanakkale Savaşı, 3 Kasım 1914’te Çanakkale Deniz Savaşları’nın ilk taarruzu olarak da anılan iki İngiliz ve iki Fransız gemisince boğazın giriş tahkimatlarının bombalanmasıyla başladı. 2 Kasım 1914’te Rusya, Osmanlı’ya savaş ilan etti. Hemen yedi gün sonra Osmanlı buna, tüm İtilaf Devletleri'ne savaş ilan ederek karşılık verecekti. Dört yıl süren ve milyonlarca insanın ölümüne, Osmanlı Devleti’nin ise tamamen parçalanmasına neden olan 1. Dünya Savaşı, 11 Kasım 1918’de Almanya ile İtilaf Devletleri arasında yapılan antlaşmayla sona erecekti.



Osmanlı Ordusu 26 Kasım 1548’de Halep’e, 5 Kasım 1638’de Mısır’a girdi. 3 Kasım 1939’da Gülhane Hattı Hümayununun açıklanmasıyla Tanzimat Dönemi başladı. 25 Kasım 1870’te ilk mizah dergimiz Dyojen’in ilk sayısı yayımlandı. 4 Kasım 1909’da Haydarpaşa Garı resmi törenle açıldı. 14 Kasım 1914’te Fuat Uzkınay ilk Türk Filmi olarak kabul edilen Ayastefanos'taki Rus Abidesi'nin Yıkılışı’nı çekti. 1 Kasım 1922’de Osmanlı Saltanatı Türkiye Büyük Millet Meclisi kararıyla sona erdi. 13 Kasım 1944’te Ahiska Türkleri acı bir olayla Ahiska’dan sürüldü, 26 Kasım 1950 Türkiye Kore Savaşı’na katıldı, 15 Kasım 1983’te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilan edildi. 11 Kasım 2008’de son İstiklal Gazimiz Mustafa Şekip Bingöl yaşamını kaybetti.



Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’e 24 Kasım 1928’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin kararıyla Başöğretmen unvanı verildi.


1926’nın Kasım'ında, Atatürk’ün de büyük saygı duyduğu ünlü Hint Şairi Tagore İstanbul’a gelmişti ve Başöğretmen Mustafa Kemal hakkında şu sözleri söylemişti. “…Kemal Paşa'nın kahramanlığı sadece savaş alanlarında değildir. Belki de bir halkın savaşması gereken en öldürücü düşman olan bilinçsiz boş insanların zulmüne karşı, bıkmaz bir savaş sürdürdü. Kendi halkı için büyük bir kurtarıcıydı. Bizim için büyük bir örnek olmalıdır.


*Hanri Benazus “Dünyada Atatürk”




Yazı: Ezgi Bağcı